Thứ Sáu, ngày 07 tháng 2 năm 2014

MÙA XUÂN NÓI VỀ TƯƠNG LAI CỦA NHÂN LOẠI

           

(Bài viết đã đăng trên Tạp chí Đô thị & Phát triển số Xuân Giáp Ngọ - 2014)  

Theo tính toán của Quỹ Hannover (Dân số thế giới), dân số loài người hiện nay là 6,89 tỷ người. Cứ mỗi giây đồng hồ, thế giới tăng 3 người, mỗi năm tăng 80 triệu. Đến năm 2050, một vụ bùng nổ dân số sẽ xảy ra. Hay nói cách khác, ít nhất trong 200 năm nữa, dân số sẽ tăng theo cấp số mũ, cứ 40 năm, dân số thế giới lại tăng gấp đôi. Các nhà khoa học tính toán rằng, với nhịp độ như thế, hành tinh chúng ta sẽ có 55 tỉ người vào năm 2100 ! Tương lai nhân loại sẽ đi về đâu ?

            
Mội trường
: Frank Fenner, một giáo sư vi sinh vật học lừng danh tại Đại học Quốc gia Úc đã từng nhấn mạnh, cháu chắt của những thế hệ hiện nay sẽ phải đương đầu với một thế giới khó khăn hơn. Theo giáo sư Fenner, chúng ta sẽ bị diệt vong vì chúng ta đông quá. Nói cách khác, chính tình trạng tăng dân số địa cầu là mối đe dọa cho địa cầu, đây là nguyên nhân thứ nhất. Nguyên nhân dân số còn đi đôi với một xu hướng mà ông gọi là nạn "tiêu dùng hoang phí" tài nguyên sẽ đưa đến sự diệt vong. Hậu quả đầu tiên của tình trạng đông dân là nạn đói, khi dân số địa cầu lên đến 9 tỷ người thì chiến tranh thực phẩm sẽ nổ khốc liệt. Có khả năng sử dụng vũ khí nguyên tử đâu đó ở Cận Đông, dẫn tới hủy diệt vài thành phố lớn.
Một hậu quả nữa là bầu khí quyển bị hâm nóng, hiệu ứng nhà kính hiện nay chỉ là bước đầu nhưng chúng ta đã thấy tác động đầu tiên. Nhà máy công nghiệp và ô tô phát triển dày đặt đã làm tăng nhanh lượng SO2,CO2,CFC trong không khí, diều này đã dẫn đến nhiệt độ trái đất tăng đột biến từ nay đén năm 2050. Băng tan, mực nước biển dâng cao, hàng tỉ người sống ven biển sẽ di dân đến những vùng cao hơn. Đồng thời, các sa mạc, vùng hoang hoá, khô cằn sẽ xuất hiện nhiều hơn. Ông thẩm định thêm là ngoài con người, nhiều loài sinh vật khác cũng bị diệt vong và hiện tượng này là không thể đảo ngược.
Nhận định của giáo sư Fenner được nhiều nhà khoa học chia sẻ. Bão tố xảy ra thường xuyên, lũ lụt dữ dội hơn, hiện tượng tan băng, đồng bằng bị xâm mặn, thời tiết oi bức hơn cộng với tình trạng ô nhiễm là những hiện tượng mà chúng ta đang thấy. Tình trạng thủy triều đen ở vịnh Mêhico là một thí dụ điển hình minh họa cho thái độ chạy theo lợi nhuận bất chấp hậu quả cho con người. Tuy nhiên, một số đồng nghiệp của ông vẫn ôm hy vọng là nhân loại sẽ ý thức được tình trạng nguy ngập này và sẽ thay đổi lối sống đễ tồn tại lâu dài hơn.
            
            Năng lượng
: Sẽ có đột phá trong năng lượng hạt nhân Năng lượng điện sẽ không còn thiếu thốn, tai nạn trên các đường dây tải điện và các trạm điện khiến hàng trăm nghìn người mất điện sẽ đi vào quá khứ. Thay vào đó là những tai nạn tương tự trong mạng lưới thông tin.
Thập niên 2030, nhờ sự phát triển của công nghệ thông tin, giao thông đường sắt và vận chuyển hàng không sẽ trở nên tuyệt đối an toàn. Người ta sẽ chuyển từ ôtô cá nhân sang các thiết bị bay cá nhân. Các chuyến bay, chuyến tàu sẽ chạy với tốc độ chưa từng thấy. Du lịch vũ trụ trở nên phổ biến. Dự kiến năm 2028 sẽ thành lập một trạm thường trực của con người trên Mặt trăng. Sau đó, con người sẽ đổ bộ lên sao Hỏa, vũ trụ sẽ trở thành một bộ phận cấu thành của nền kinh tế thế giới.

Thực phẩm: Hơn 50% thực phẩm hiện nay sẽ biến mất  vì nó quá độc với sức khoẻ của con người. Các thực phẩm chế biên từ rau quả, đậu nành, tảo và cá sẽ được ưa chuộng. Thịt nhân tạo được cho có thể trở thành nguồn lương thực thay thế nuôi sống con người. Theo Tiến sĩ Philip Thornton ở Viện Nghiên cứu Vật nuôi quốc tế ở Nairobi(Kenya), có hai biện pháp có thể được dùng để sản xuất thịt và sữa. Đó là "nuôi" thịt nhân tạo trong những bể chứa khổng lồ và sử dụng công nghệ nano làm phương tiện dẫn thuốc vào cơ thể gia súc, giúp chúng khỏe mạnh và tăng sản lượng thịt, sữa.
Dù chưa giải thích rõ thịt nhân tạo được "nuôi" như thế nào và cách làm này có gây tranh cãi như gia súc nhân bản hay không, nhưng chuyên gia sinh vật học Charles Godfray ở Đại học Oxford cho rằng việc sớm đầu tư vào lĩnh vực nghiên cứu này sẽ giúp ngành lương thực thế giới chủ động hơn trong việc đối phó với những thách thức an ninh lương thực trong những thập niên tới.

Y khoa: Công nghệ sinh học cũng phát triển giúp tạo ra các loại thuốc mới. Panacea sẽ là liều thuốc chữa bách bệnh và kéo dài cuộc sống. Nó sẽ là phương thuốc trị ung thư, AIDS, các loại virus và tất cả mọi bệnh tật trên đời. Trải qua nhiều thiên niên kỷ bị coi là một giấc mơ hão huyền, khả năng trở thành hiện thực của panacea đã sáng sủa hơn nhờ những bước phát triển của nền y học nhân loại, ít nhất là trên lý thuyết. Những tiến bộ của y học trong lĩnh vực di truyền (chính xác hơn là sự ảnh hưởng lẫn nhau giữa môi trường và gen di truyền) và hệ miễn dịch của con người đang ngày càng củng cố cho ý tưởng này. Đây chính là những bước đệm để tiến hành những loại thuốc trường sinh bất tử mà nhiều người thèm muốn .
Sự bùng nổ trong nghiên cứu ADN sẽ giúp các nhà khoa học nhân bản các bộ phận người (như tim, thận, gan) để cấy ghép chúng thành công  một cách dễ dàng. Nhiều bệnh nghiêm trọng có thể tránh được nhờ trị liệu gen do việc sửa chữa các khiếm khuyết của ADN.
Hàng lọat robot và tia laze sẽ thay thế hoàng loạt các bác sĩ phẫu thuật. Những rối loạn dù nhỏ nhất sẽ được phát hiện trước khi phát bệnh. Mỗi người sẽ dêo một chiếc nhẫn hoặc một thiết bị nhỏ dể theo dõi sức khoẻ. Để chữa bệnh, giới y khoa trong tương lai sẽ đi vào nguyên nhân sâu xa nhất, đó là mã di truyền, bằng cách điều các sai lầm di truyền, bác sĩ sẽ chữa bệnh ngay khi chúng còn trong trứng nước.
         
            Di cư lên sao Hỏa
: Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa công bố kế hoạch gửi người lên sao Hỏa trong hành trình "một đi không trở lại". Những người đặt chân lên hành tinh Đỏ sẽ ở lại đây vĩnh viễn và sinh sống trên đó như quê hương thứ hai của họ. Giới chức NASA xác nhận rằng họ đã triển khai dự án Hundred Years Starship hợp tác cùng Cơ quan Quản lý các dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA). Dự án này đang được Trung tâm Nghiên cứu Ames, một trong những trung tâm nghiên cứu chính của NASA quản lý. Các ước tính ban đầu đặt chi phí của dự án vào khoảng 10 tỷ USD và có thể đạt thành công bước đầu vào năm 2030.
Mô phỏng hoạt động của con người trên hành tinh Đỏ. Tùy thuộc vào vị trí của sao Hỏa khi bay vòng quanh Mặt trời mà khoảng khách từ hành tinh này tới Trái đất sẽ dao động từ 54 triệu km tới 400 triệu km. Chuyến đi gần đây nhất của một tàu vũ trụ Trái đất tới sao Hỏa thuộc về thiết bị thăm dò Phoenix của NASA. Con tàu phóng đi vào tháng 8/2007 và hạ cánh ở cực Bắc của sao Hỏa vào tháng 5 năm sau. Các chuyên gia đánh giá một động cơ tên lửa sử dụng năng lượng hạt nhân có thể rút ngắn hành trình xuống còn 4 tháng. Nhưng trước khi loại động cơ lý tưởng này ra đời, con người phải sử dụng các động cơ thông thường với mỗi chuyến đi có thể mất tới 9 tháng. Các tình nguyện viên tham gia chuyến đi hiểu rõ rằng họ sẽ không bao giờ trở lại Trái đất. Nguyên nhân do chi phí để đưa họ trở lại Trái đất sẽ khiến dự án trở nên siêu đắt đỏ, không thể thực hiện nổi.
Hàng viện trợ cũng sẽ được gửi tới thường xuyên để khiến họ có đủ thức ăn, nước uống và không khí để thở trong thời gian định cư. Trong các hành tinh thuộc hệ Mặt trời, sao Hỏa dường như có lượng nước khá lớn, khiến nó là nơi lý tưởng để duy trì sự sống. Song Worden cảnh báo việc tồn tại trên sao Hỏa không hề dễ dàng bởi nhiều vùng đất ở đây có khí hậu khắc nghiệt, nhiệt độ lạnh dưới 0 độ C, bầu không khí loãng và chứa nhiều khí CO2. Nasa đang xem xét một số ý tưởng di chuyển liên hành tinh có thể ứng dụng trong tương lai gần, đó có thể là động cơ ion hoặc động cơ nhận năng lượng từ vi sóng phát đi từ Trái đất. Một ý tưởng cmới là nếu bạn truyền năng lượng tới một con tàu vũ trụ, bạn sẽ không cần phải mang theo toàn bộ nhiên liệu cần thiết cho chuyến đi. Nếu hướng nghiên cứu này thành công nó sẽ giúp nhân loại cải thiện đáng kể hoạt động đi lại trong vũ trụ. Nasa cũng đề xuất việc sử dụng công nghệ sinh học tiên tiến và kỹ thuật biến đổi bộ gene để con người có thể thích nghi với môi trường mới.
Con người hoàn toàn có thể đặt chân lên các vệ tinh của sao Hỏa trong năm 2030, nhân loại sẽ sử dụng những nơi này làm địa điểm tiền trạm phục vụ cho hoạt động đổ bộ xuống hành tinh Đỏ trong tương lai.
            
            Sự sống ngoài trái đất
: Nhà thiên văn học nổi tiếng người Mỹ Frank Drake, người đứng đầu SETI, cho rằng: "Tất cả phát minh trong những năm gần đây mang cho chúng ta niềm lạc quan. Chúng ta tin một cách tuyệt đối rằng những hiểu biết có được trong 20 năm qua cho phép phát hiện cuộc sống bên ngoài Trái đất. Không loại trừ là, đó là cuộc của những sinh vật có trí tuệ". Dải Ngân hà có 500 tỷ hành tinh và cũng bấy nhiêu hành tinh trong một trăm triệu thiên hà khác. Trong con số khổng lồ đó, khó nói rằng loài người là sinh vật có trí tuệ duy nhất trong vũ trụ.
            Giả thuyết cho rằng con người đang đứng ở ngưỡng của những cuộc gặp gỡ với những người anh em có trí tuệ ngày càng được sự ủng hộ của nhiều nhà thiên văn học. Những kết quả tuyệt vời của chiếc kính viễn vọng "Kepler" đang bay trên quỹ đạo để tìm kiếm hành tinh lạ đã cho thấy rằng khoa học hiện đại có thể làm được tất cả mọi chuyện. Năm tới các nhà khoa học sẽ cho phóng lên quỹ đạo một vệ tinh thực hiện chương trình nghiên cứu 4 năm, khảo sát  trên 100.000 hệ các hành tinh. 
"Kepler" có thể phát hiện các hành tinh tương tự như Trái đất, thì nhóm tham gia các dự án tìm kiếm sự sống trên các hành tinh "lạ" (SETI) có thể hướng kính thiên văn vô tuyến của mình quét khoảng không gian xa xôi hơn nhằm vào những tín hiệu, đặc trưng cho một nền văn minh phát triển. Hiện các nhà thiên văn vô tuyến đang buộc phải lắng nghe vũ trụ gần và không có những mục tiêu nghiên cứu cụ thể.
Nhiệm vụ đầu tiên của "Kepler" là tìm kiếm các hành tinh giống như Trái đất không những về kích thước mà còn về nhiệt độ trên bề mặt và nhiều yếu tố khác. Biết đâu dân cư của những thế giới ấy lại có thể sống ở nhiệt độ cao như miệng núi lửa chẳng hạn?
Với cái nhìn phiến diện về sự tồn tại của sự sống, thì chúng ta sẽ không gặp được những loài sinh vật của thiên hà, chỉ vì không nhận ra ở "họ" có cái gì đó tương tự như trí tuệ như của chúng ta. Không có những định kiến sai lầm như vậy thì làm sao chúng ta có thể tiếp xúc được với "họ", dựa trên một hệ quy chiếu duy nhất?
Để tạo ra được một cuộc tiếp xúc trực tiếp thì những người tin là cuộc gặp gỡ với người ngoài hành tinh có thể xảy ra sớm, cho rằng, nhất thiết tìm ra được cách giải quyết vấn đề. Cách giải quyết không phải ngay bây giờ mà khi chúng ta đủ khả năng để nghiên cứu những người láng giềng trong vũ trụ. Niềm hy vọng là loài người không đơn độc trong vũ trụ chưa bao giờ mất đi. Người ta chờ đợi kiên trì một cuộc gặp gỡ hứa hẹn nhiều điều cực kỳ sửng sốt. 


Thứ Tư, ngày 01 tháng 1 năm 2014

NGÂN HÀNG NĂM 2014: ĐƯỜNG ĐUA MỚI

            


(Bài viết đăng trên Báo công an Đà Nẵng số tân niên phát hành ngày 1/1/2014) 


Tín dụng tăng trưởng chậm khiến cho các ngân hàng thương mại (NHTM) lo lắng, âm thầm bước vào cuộc đua mới trên thị trường bán lẻ. Dường như họ bắt đầu tập trung nguồn lực, tìm kiếm thêm lợi nhuận nhằm bù đắp “lổ hổng” nợ xấu đã xử lý rủi ro trong năm qua. Đường đua năm 2014 mở ra khá quyết liệt với những khúc quanh hiểm trở, ngoạn mục, hứa hẹn nhiều bất ngờ với sự tham gia của nhiều “tuyển thủ” ngoại.

 

Bỏ sĩ theo lẻ


Bán lẻ được đánh giá là xu hướng tất yếu của nền kinh tế. Mặc dù mới phát triển ở giai đoạn đầu nhưng ngành này đã và đang góp phần đáng kể vào tăng tưởng kinh tế của Việt Nam. Các chuyên gia tính toán, trung bình mỗi năm, các nhà bán lẻ đóng góp vào khoảng 14% GDP của cả nước. Dự đoán, mức đóng góp của thị trường bán lẻ vào GDP sẽ tăng lên mức 23% vào năm 2014. Điều này cho thấy, thị trường ngân hàng (NH) bán lẻ của Việt Nam sẽ trở thành “miếng bánh” hấp dẫn khi nhu cầu của khách hàng cá nhân ngày càng cao trong tương lai.

Doanh số hoạt động bán lẻ của NH trong năm 2013 tiếp tục tăng mạnh. Các nhà băng đang có xu hướng chuyển từ bán buôn sang bán lẻ. Lãnh đạo một NHTM cổ phần (NHTMCP) cho biết, trước đây, họ tập trung cho vay, cung cấp sản phẩm dịch vụ cho những doanh nghiệp lớn, các dự án, công trình và những tập đoàn kinh tế…Kiểu cho vay như vậy được gọi là bán buôn. Nay, các NH chuyển sang bán lẻ với cách thiết kế các dịch vụ cung cấp cho khách hàng cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Vấn đề được đặt ra, tại sao trong thời gian gần đây, các NH có xu hướng bỏ sĩ theo lẻ ?

            Thứ nhất, khi nền kinh tế ổn định, tăng trưởng mạnh, các NH tập trung bán buôn vì nó đem lại lợi nhuận cao. Thế nhưng, khi suy giảm, hàng loạt các tập đoàn, doanh nghiệp, nhà máy thua lỗ, mất khả năng thanh toán. Những khoản cho vay đầu tư trước đây bắt đầu chuyển sang nợ xấu khiến cho số tiền trích lập dự phòng ngày càng tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi nhuận. Do vậy, để hạn chế rủi ro, cân đối tài chính, các NH buộc phải ráo riết chuyển hướng đầu tư, tìm kiếm lợi nhuận ở thị trường bán lẻ nhằm bù đắp cho những tổn thất ở thị trường bán buôn.
            Thứ hai, dân số Việt Namđã đạt tới 90 triệu người. Số người tiếp cận các dịch vụ NH đến nay ở mức 30%, dư địa còn rất lớn. Bên cạnh đó, khả năng tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ nhanh, số người sử dụng mobie, internet, …ngày càng nhiều. Chính vì vậy, thị trường bán lẻ tại Việt Nam sẽ phát triển mạnh, các dịch vụ ngân hàng mới sẽ thay thế dần các sản phẩm truyền thống. Bà Nguyễn Tú Anh (Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ thẻ Smartlink) nhận định, dịch vụ NH bán lẻ ngày càng quan trọng và chứng minh được vai trò của mình. Thẻ và tài khoản cá nhân của hệ thống NH đang phát triển mạnh. Năm 2013, thị trường thẻ đạt gần 60 triệu thẻ (2/3 dân số), mạng lưới thanh toán rộng khắp với hơn 16.000 máy ATM, hàng trăm nghìn đơn vị chấp nhận thanh toán trực tuyến cùng với sự “bùng nổ” của  mobile banking và internet banking. Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Việt Nam hiện có 33 triệu người sử dụng thương mại điện tử. Tỷ lệ tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ngày càng giảm (tỷ lệ này đến nay chỉ còn khoảng 12%). Theo số thống kê mới nhất của Tổ chức thẻ quốc tế Visa, hơn 70% trong số đó thực hiện giao dịch được chuyển khoản qua hệ thống NH.

 

Cuộc đua giành thị phần


Với một góc nhìn khách quan, ông Timothy James Charlton (Tổng biên tập Tạp chí Asian Banking and Finance) phân tích, thị trường ngân hàng bán lẻ tại Việt Nam đang trở nên cạnh tranh với các cuộc chạy đua ráo riết về công nghệ, mạng lưới và tiện ích dịch vụ. Với cuộc “cuộc chiến” này, trong vòng 5 năm tới đây, thị trường ngân hàng sẽ chứng kiến mức tăng đột biến về tỷ lệ người dân được tiếp cận các dịch vụ ngân hàng hiện đại. “Kho vàng” lớn đã khiến cho các NHTM âm thầm đưa vào tầm ngắm, đặc biệt là khối cổ phần và nước ngoài. Họ bắt đầu chuyển hướng đầu tư, tập trung khai thác triệt để miền đất hứa này.

Nhờ có mạng lưới rộng khắp, kênh phân phối dày đặc, các NH nội đang có lợi thế tại sân nhà, chiếm tới 90% thị phần bán lẻ. Tuy nhiên, vùng đất màu mỡ này đang có nguy cơ bị lấn chiếm từ các NH nước ngoài (NHNNg) như ANZ, HSBC, Standard Chartered, HSBC, Shinhan Vina...  Các chương trình quảng bá trong thời gian gần đây đã cho thấy các “tuyển thủ” ngoại không giấu tham vọng tấn công thị trường bán lẻ tại Việt Nam. NHNN dự đoán, sau năm 2015, thị trường bán lẻ sẽ là thị trường chủ đạo của các NHNNg. Hiện 80 - 90% khách hàng bán lẻ của nhiều NHNNg là người Việt Nam.

Trước nguy cơ sống còn đó, một số NHTMCP bắt đầu cố gắng tạo dựng một dấu ấn riêng nhằm giành lấy thị phần béo bở này. Cho vay tiêu dùng cá nhân được xem là “trận địa” đầu tiên để các NH “so găng” với nhau. Nhiều NH nội buộc phải hạ lãi suất  cho vay đối tượng này xuống 10 - 11%/năm khiến chênh lệch lãi suất thực hưởng (sau khi trừ chi phí) chỉ còn lại từ 1 đến 2%, mức chênh lệch rất khó bù đắp nếu rủi ro xảy ra. Không thua kém, các NH ngoại tiếp tục khuyến mãi thông qua nghiệp vụ phát hành thẻ tín dụng. NH HSBC đã liên kết 50 cửa hàng đối tác để triển khai Chương trình ưu đãi mua sắm trả góp, cho phép khách mua hàng, trả dần trong vòng 12 tháng với lãi suất 0%. Trong “chiến dịch” này, HSBC khẳng định, không cần thế chấp tài sản hay bảo lãnh, khách hàng có thể vay lên đến 250 triệu đồng, giải ngân nhanh trong vòng 48 giờ, thời hạn vay linh hoạt từ 12 đến 48 tháng, thủ tục đơn giản, nhanh gọn.
Chương trình “Thỏa ước mơ Tết với vay tiêu dùng ANZ” (từ ngày 1.11.2013 tới 30.1.2014)  được áp dụng với mức lãi suất 1.38%/tháng đã cho thấy NH ngoại này không từ bỏ một cơ hội nào trên “đường đua”. Hạn mức vay tại ANZ có thể lên đến 500 triệu đồng, kỳ hạn vay linh hoạt tối đa 60 tháng, thời gian giải ngân nhanh, không cần thế chấp tài sản (bảo lãnh) của cơ quan làm việc. Không thua kém, ông Amit Arora (Giám đốc khối NH bán lẻ của Standard Chartered Việt Nam) quảng bá, hiện Standard Chartered cho phép khách hàng đăng ký vay tiêu dùng trực tuyến, đảm bảo gửi kết quả xét duyệt hồ sơ trong vòng 24 giờ, giá trị khoản vay lên tới 500 triệu đồng. Ông khẳng định, tốc độ giải ngân, tiện lợi trong quy trình và thủ tục, quy mô của khoản vay cũng như mức lãi suất cạnh tranh sẽ là những nhân tố quyết định trong việc thu hút khách hàng bán lẻ.
Cuộc đua trên thị trường bán lẻ chưa có điểm dừng, tất nhiên nó sẽ “ngốn” rất nhiều thời gian và nhân lực. Chính vì vậy, trong 2 năm gần đây, thị trường nhân sự ngân hàng bị xáo trộn rất nhiều. Bên cạnh  việc sa thải hàng ngàn nhân viên, các NH đã liên tục tuyển dụng thêm hàng ngàn nhân viên và cộng tác viên để mở rộng tín dụng tiêu dùng, phát hành thẻ, quản lý cho vay trực tuyến,… Thị trường bán lẻ của NH đang “nóng” lên từng ngày với những cuộc“so găng” bất phân thắng bại. Chặng đua đầu tiên của năm qua đã xuất hiện nhiều gương mặt mới, bản lĩnh, hứa hẹn nhiều bất ngờ trong năm 2014.

Vương miện thuộc về ai ?

 

Tại diễn đàn Ngân hàng Đông Nam Á 2013 vừa tổ mới đây, các chuyên gia kinh tế và lãnh đạo những tổ chức tín dụng (TCTD) cho biết, NH bán lẻ tại Việt Nam là thị trường bền vững trong tương lai. Ông Godfrey Swain (Giám đốc Khối ngân hàng bán lẻ và quản lý tài sản, NH HSBC tại Việt Nam) cho rằng,  trong bối cảnh dân số và thu nhập của người dân ngày càng tăng, thị trường bán lẻ tại Việt Nam đã mở ra nhiều cơ hội cho các NH. Do vậy, các NH đang ngày đêm tìm cách cải tiến, nâng cao chất lượng, tạo điều kiện cho khách hàng được hưởng các giá trị gia tăng nhiều nhất.
Chặng đua đầu tiên đã cho thấy vài “bứt phá” của một số NH. Trung tuần tháng 11, Techcombank đã nhận giải thưởng “Ngân hàng bán lẻ tiêu biểu” năm 2013, một trong số 6 giải thưởng chính của giải Ngân hàng tiêu biểu Việt Nam do tập đoàn Dữ liệu Quốc tế (IDG) tổ chức trong khuôn khổ ASEAN Banker Forum 2013. Cùng với thời điểm này, OceanBank cũng đoạt được giải thưởng danh giá “Ngân hàng bán lẻ tốt nhất Việt Nam - Best Retail Bank Vietnam 2013” do tạp chí Global Banking & Finance Review ((một tạp chí điện tử hàng đầu về tài chính NH có uy tín của Anh) bình chọn. Nằm trong hệ thống giải thưởng này, VPBank cũng đạt giải “Ngân hàng bán lẻ sáng tạo nhất Việt Nam 2013”. Với những tiêu chí về tốc độ tăng trưởng, mạng lưới phân phối bán lẻ, cơ sở khách hàng bán lẻ, thu nhập từ mảng kinh doanh bán lẻ, sản phẩm dịch vụ bán lẻ và công nghệ NH bán lẻ, Global Banking and Finance Review cũng tuyển chọn SHB là “ Ngân hàng bán lẻ tăng trưởng nhất” Việt Nam 2013.
Không thua kém, khối NHNNg cũng giành được nhiều vương miện. NH ANZ Việt Nam đoạt được giải thưởng “Ngân hàng bán lẻ tốt nhất Viêt Nam" trong hạng mục giải thưởng dành cho các Dịch vụ tài chính bán lẻ quốc tế xuất sắc năm 2013 của tạp chí Asian Banker, đồng thời đoạt luôn giải thưởng "Dẫn đầu về kích hoạt thẻ" trong chuỗi giải thưởng The Visa Vietnam Bank Awards 2013. Trong đợt vinh danh này, Standard Chartered nhận giải thưởng "Ngân hàng bán lẻ trực tuyến tốt nhất Việt Nam", năm thứ hai liên tiếp từ Global Finance. Để có được danh hiệu này, số lượng khách hàng cá nhân sử dụng dịch vụ ngân hàng trực tuyến của Standard Chartered đã tăng xấp xỉ 80%, đồng thời khoảng 90% tổng các giao dịch phi tiền mặt được thực hiện qua kênh trực tuyến của tại NH này. Đối với mảng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), hơn 80% các giao dịch của khách hàng đều được thực hiện trên hệ thống ngân hàng trực tuyến "S2B" dành cho doanh nghiệp. 

            Câu chuyện đi tìm “vương miện” của thị trường bán lẻ trong hệ thống NH trong thời gian tới được dự báo đầy kịch tính với những tình tiết thú vị. Cuộc đua xây dựng mô hình “ngân hàng bán lẻ hoàn hảo” trong thời gian tới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt. Mặc dầu chưa bức phá, tạo dấu ấn trong 2013 nhưng các NHTM Nhà nước vẫn lặng lẽ, kiên nhẫn, đợt thời cơ để xuất hiện đúng lúc với thế mạnh hùng hậu vốn có của mình. Ai là ngôi vương  trong năm 2014 ? Suy cho cùng, danh hiệu này chỉ là bằng chứng vinh danh dựa trên kết quả đạt được của từng nghiệp vụ trên thị trường bán lẻ. Vấn đề cốt lõi, đường đua mới này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự thành công của Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011-2015” đã được Chính phủ phê duyệt. 

Thứ Sáu, ngày 27 tháng 12 năm 2013

MỞ CỬA BẤT ĐỘNG SẢN

            


(Bài viết đã đăng trên Báo Công An Đà Nẵng phát hành ngày 28/12/2013)


Giới đầu tư đang hy vọng khi Bộ Xây dựng vừa đề cập đến một nội dung mới trong dự thảo sửa đổi Luật nhà ở, Luật kinh doanh bất động sản nhằm tận dụng tối đa nguồn lực từ bên ngoài. Theo đó, các đối tượng tổ chức, cá nhân người nước ngoài, người Việt Namđịnh cư ở nước ngoài sẽ được mua nhà ở tại Việt Nam. Đây được xem là “cú hích” quan trọng, mang tính quyết định để “phá băng” thị trường bất động sản trong tương lai gần.

 

Liều thuốc mạnh !

 

“Gói” hỗ trợ 30.000 tỷ đồng cho người thu nhập thấp để mua nhà ở xã hội chưa thành công khi cả nước chỉ giải ngân được 555 tỷ đồng với tỉ lệ chưa đạt  2% (đến giữa tháng 12/2013) kế hoạch giải ngân. Điều này cho thấy, quá trình vận hành của chương trình tín dụng cho người có thu nhập thấp tiềm ẩn quá nhiều bất cập. Mâu thuẩn giữa việc chứng minh nguồn thu nhập của người đi vay và cơ chế an toàn tín dụng ngày càng bộc lộ khiến cho tốc độ giải ngân trong thời gian qua ì ạch, thậm chí có những thời điểm đứng yên tại chỗ. Mục tiêu ban đầu nhằm “gỡ” nợ xấu và “kích” bất động sản đã bắt đầu xa dần cho dù kế hoạch này đã triển khai hơn 6 tháng. Nếu không điều chỉnh, thay đổi nhanh về chính sách vĩ mô, “gói” tín dụng ưu đãi này có nguy cơ mất tác dụng.

Trước tình thế bức bách, các Bộ liên quan đến nhà ở đã tham mưu Chính phủ cho phép các tổ chức, cá nhân là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được mua nhà. Đây được xem là một động thái tích cực nhằm nhằm thu hút nguồn lực từ bên ngoài về vốn, công nghẹ và kinh nghiệm để phá băng thị trường bất động sản hiện nay. Ủng hộ cho quan điểm cách tân này, lãnh đạo Bộ Kế hoạch & Đầu tư (KHĐT) cho biết, kinh tế khó khăn, người dân không còn tiền trong lúc nguồn lực nằm ở khối nước ngoài. Vậy tại sao chúng ta không cho phép người ta được sở hữu nhà ở tại Việt Nammột cách thông thoáng hơn ? Cứ để họ mua nhà trong thời hạn từ 50 đến 70 năm theo Luật định, hết thời hạn chúng ta sẽ thu lại. Có ý kiến cho rằng, tại các nước khác, điều này xảy ra hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, do trì trệ về tư duy, chúng ta đang sợ người nước ngoài mua nhà, chiếm đất. Nếu điều đó xảy ra, người nước ngoài làm sao “bê” nhà, đất đã mua ở Việt Nam đem đi nơi khác bán ? Và đây là cách lý giải thực tế nhất vì sao tồn kho chủ yếu của thị trường bất động sản là căn hộ cao cấp, biệt thự bỏ hoang cho dù người nước ngoài định cư, làm ăn ở Việt Nam đang sẵn sàng bỏ tiền ra sở hữu.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tán thành quan điểm của Bộ trưởng KHĐT, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu để mở tối đa quy định này, chỉ trừ những đối tượng bị kiểm soát an ninh. Vấn đề còn lại là cách thể hiện trong luật cho chặt chẽ, phù hợp với Luật Đất đai (sửa đổi) và Bộ luật Dân sự,.... Có thể nói, mở rộng đối tượng sở hữu nhà ở trong dự thảo sửa đổi các Luật lần này là liều thuốc mạnh để Chính phủ có thể tận dụng tối đa nguồn lực từ bên ngoài. Vấn đề còn lại, Luật định này cần phải quy định rõ ràng, tạo điều kiện tối đa, thông thoáng để người nước ngoài  có thể “bơm” tiền vào thị trường. Khi cần, họ có thể bán lại các đối tượng khác có nhu cầu về nhà ở theo đúng quy định. Đây chính là mắc xích quan trọng để thị trường bất động sản “sôi động” trở lại. 

 

            “Mở toang cửa” cho đầu tư nước ngoài

 

Trả lời phỏng vấn trên tờ Wall Street Journal mới đây, Giáo sư Đặng Hùng Võ (nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhận định, toàn cầu hóa ngày đang trở nên rõ nét, biên giới các quốc gia dần được xóa nhòa, nhiều quốc gia đang cho phép du lịch miễn thị thực. Trong tương lai gần, mọi người trên thế giới đều có quyền sở hữu một ngôi nhà ở bất cứ nơi đâu. Chính vì vậy, toàn cầu hóa đã và đang tác động lớn lên thị trường bất động sản. Trước xu thế đó, Việt Namnên mở cửa thị trường bất động sản cho người nước ngoài. Ông dự đoán, khi cơn sốt đất kết thúc, dòng chảy đầu cơ nóng đã rời thị trường, giá nhà đất dự kiến ​​sẽ giảm đáng kể trong vài năm tới, giá căn hộ và nhà ở sẽ giảm nhanh nhất, xuống mức 10 triệu đồng (475 USD)/m2. 
Cách đây 5 năm, giới đầu tư nước ngoài không được phép thâm nhập vào thị trường bất động sản Việt Nam. Tuy nhiên, những năm sau đó, khi Chính phủ “bật đèn xanh”, họ bắt đầu tham gia vào 2 Dự án nhà ở quy mô lớn là Phú Mỹ Hưng (TP HCM) và Ciputra (Hà Nội). Năm 2008, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định cho phép giới đầu tư nước ngoài có những quyền tương tự như các nhà đầu tư trong nước. Ngay lập tức, trong quý I/2008, đầu tư nước ngoài vào thị trường bất động sản tăng vọt lên 5,5 tỷ USD, bằng doanh số của năm 2007. Bởi thế, trong gần một thập kỷ qua, vốn FDI cho bất động sản luôn chiểm tỷ trọng cao kể cả khi thị trường suy yếu. Riêng trong 11 tháng năm 2013, dòng vốn này liên tục “đổ bộ” vào Việt Nam, đứng thứ 3 với 20 dự án đầu tư mới. Rõ ràng, địa ốc Việt Nam vẫn luôn là miền đất màu mỡ trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.
Dường như chính điều này đã khiến cho Bộ KHĐT và Bộ XD đều có chung một giải pháp là “mở toang cửa” cho người nước ngoài. Lãnh đạo Bộ KHĐT yêu cầu cần phải có quyết định mạnh mẽ để mở đường cho người nước ngoài mua nhà để tháo gỡ khó khăn cho bất động sản năm trong 2014. Nếu họ được mua nhà trong thời hạn 50-70 năm theo Luật định, số chung cư cao cấp đang tồn đọng trong thời gian qua sẽ được giải quyết.

            “Băng” sẽ tan chảy vào năm 2014 ?

Nếu giải pháp cho phép các tổ chức, cá nhân là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua nhà được Chính phủ đồng ý, thị trường bất động sản của Việt Nam sẽ khởi sắc vào thời điểm 6 tháng cuối năm 2014. Và chỉ có nguồn lực này, chúng ta mới có thể vực dậy địa ốc đã “im hơi, lặng tiếng” hơn vòng 2 năm nay. Nhận định về khả năng này, ông Đặng Hùng Võ cho rằng, nếu triển khai đồng bộ trên phạm vi rộng, những dấu hiệu phục hồi của bất động sản sẽ trở lại thật sự. Đồng quan điểm, TS. Lê Xuân Nghĩa (nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia) dự báo, thị trường sẽ khởi động kể từ quý III/2014 bởi vào thời điểm đó, nền kinh tế sẽ xuất hiện những dòng vốn FDI rất mạnh mẽ vào thị trường.
Dường như để hỗ trợ cho kế hoạch này, hàng loạt các biện pháp của Chính phủ đã được triển khai đồng bộ trong thời gian gần đây. Đó là giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hạ trần lãi suất huy động vốn ngắn hạn, áp dụng việc giảm 50% thuế VAT cho các giao dịch căn hộ thương mại với diện tích sàn dưới 70 m2 và giá bán dưới 15 triệu đồng/m2. Việc Chính phủ thông qua phương án nâng trần bội chi từ 4,8% lên 5,3% GDP để mở rộng đầu tư cơ sở hạ tầng trong năm tới sẽ là “chất xúc tác” khiến thị trường bất động sản ấm lại nhờ sự kết nối hạ tầng tốt ngày càng hoàn thiện hơn.
Từ những “đột phát” như vậy, chúng ta hy vọng, bức tranh bất động sản năm 2014 sẽ sáng lên cùng với chính sách mở cửa đối với người nước ngoài. Hàng loạt các diễn biến tích cực trên phương diện cung cầu, giá cả cũng như động thái hỗ trợ của cơ quan quản lý sẽ góp phần đưa thị trường ấm trở lại trong thời gian tới.






Thứ Tư, ngày 25 tháng 12 năm 2013

"VÁN BÀI NGỬA" CỦA THỐNG ĐỐC (MINH BẠCH TỶ GIÁ USD)

             


(Bài viết đã đăng trên Báo Công An Đà Nẵng phát hành ngày 26/12/2013)


“Ván bài ngửa” về tỷ giá USD năm 2014 được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra mới đây đã khép lại những kỳ vọng về đầu cơ ngoại tệ. Với mức điều chỉnh nhẹ để hỗ trợ xuất khẩu, thị trường ngoại hối trong thời gian đến sẽ bớt “sóng”, dao động ổn định, tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp hoạch định chiến lược kinh doanh trước thềm năm mới.

 

Tỷ giá USD tăng tối đa  2%

 

Có thể nói, việc công khai biên độ điều chỉnh tỷ giá cho năm mới đã có tác dụng tích cực đến thị trường ngoại hối. Với mức điều chỉnh không quá 2% đã cho thấy, NHNN tiếp tục kiên định chính sách ổn định tỷ giá nhằm nâng cao vị thế của đồng nội tệ. Hàng loạt các chính sách về ngoại tệ đã được triển khai một cách quyết liệt  như giảm trạng thái của các tổ chức tín dụng (TCTD), tăng dự trữ bắt buộc, hạn chế cho vay, giảm lãi suất huy động, chuyển từ quan hệ huy động, cho vay sang quan hệ mua - bán ngoại tệ,… khiến ngoại tệ ngày càng kém hấp dẫn.  

Năm 2013, nguồn vốn huy động bằng ngoại tệ ngày càng giảm trong khi đồng nội tệ lại tăng lên. Về tín dụng, nhu cầu  ngoại tệ tại các ngân hàng vào thời điểm cuối năm sụt giảm, doanh nghiệp khác thờ ơ trong việc vay vốn bằng ngoại tệ. Do đó, nhiều chuyên gia dự báo mức lãi suất huy động USD của các ngân hàng trong thời gian tới có thể giảm về mức 0%/năm. Hiện lãi suất này tại các ngân hàng niêm yết mức 0,25%/năm đối với tổ chức và 1,25%/năm đối với cá nhân. 

Trong bối cảnh hiện nay, thông điệp ổn định giữ tỷ giá biến động trong biên độ 1-2% là hợp lý. Điều này đem lại niềm tin cho các nhà đầu tư về kinh tế vĩ mô, giữ đồng nội tệ, giúp nợ công của Việt Nam không bị tăng cao và cải thiện dự trữ ngoại hối. Bởi thế, trong chương trình Dân hỏi Bộ trưởng trả lờivào ngày 22/12, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã tha thiết kêu gọi người dân gửi tiền bằng đồng Việt Nam vào hệ thống ngân hàng, đồng thời khẳng định đây là kênh đầu tư an toàn, hấp dẫn trong suốt 2 năm qua, những ai có tiền gửi đồng Việt Nam vào hệ thống ngân hàng đều có lãi và an toàn.
Thật ra, năm 2013, NHNN đã chủ động điều chỉnh tăng 1%, cho phép thị trường tự điều chỉnh 1% nữa nhưng biên độ thực tế chỉ dừng lại ở mức dưới 1% cho dù có nhiều thời điểm thị trường gặp khó khăn. Với kinh nghiệm điều hành linh hoạt, NHNN sẽ tính toán điều chỉnh tỷ giá  vừa đảm bảo cho xuất khẩu, vừa ổn định thị trường ngoại hối, không gây hiệu ứng tăng lạm phát cho nền kinh tế.

“Chợ đen” hết đất sống


            Minh bạch tỷ giá đang thu hẹp dần đất “dụng võ” của người đầu cơ, ngăn chặn tâm lý găm giữ ngoại tệ, “chợ đen” USD gần như không còn hoạt động. Với cách điều hành quyết liệt của NHNN, trong 2 năm qua, thị trường ngoại tệ và tỷ giá diễn biến ổn định, các nhu cầu hợp pháp, hợ lý đều được đáp ứng đầy đủ thông qua hệ thống các tổ chức tín dụng, dự trữ ngoại hối tăng mạnh, không gây áp lực cho lạm phát cũng như tỷ giá.
            Trong năm qua, thị trường tiền tệ đã chứng kiến những phiên giao dịch đầy biến động của giá USD. Tuy nhiên, các đợt tăng giá đột biến ở vài thời điểm đều do yếu tố tâm lý, không xuất phát từ tình trạng mất cân đối cung cầu ngoại tệ. Thứ nhất, thanh khoản đồng Việt Nam đang dồi dào nên nhiều ngân hàng gia tăng hoạt động mua vào ngoại tệ. Thứ hai, trên thị trường tự do, một số đối tượng kinh doanh bất hợp pháp lợi dụng cơ hội để đầu cơ, làm giá ngoại tệ nhằm kiếm lợi bất chính. Để ngăn chặn, NHNN buộc phải lên tiếng, minh bạch thông tin, khẳng định ổn định tỷ giá. Những lần như vậy, giá USD “chợ đen” ngay lập tức giảm mạnh, “rớt” 100 – 120 đồng/1 USD, trở về trạng thái ban đầu. Hiện chênh lệch tỷ giá giữa ngân hàng và thị trường tự do rất thấp, ngày 25/12, Vietcombank niêm yết tỷ giá USD mức 21.075 đồng (mua vào), 21.115 đồng (bán ra), Eximbank niêm yết tỷ giá USD mức 21.065 đồng (mua vào), 21.115 đồng (bán ra). Trong khi đó, giá USD “chợ đen” chỉ dừng lại mức 21.220 đồng (mua vào), 21.260 (bán ra) với số lượng giao dịch ‘nhỏ giọt”.
Minh bạch thông tin, cam kết của người có trách nhiệm đúng thời điểm thường giúp ích cho thị trường tiền tệ rất nhiều. Một khi các lộ trình được đưa ra công khai, phần lớn các doanh nghiệp cũng như các nhà đầu tư lớn đều thấy rằng, việc đầu cơ, găm giữ ngoại tệ sẽ bất lợi. Người dân sẽ tính toán, cân nhắc thiệt hơn khi sử dụng đồng USD trong kinh doanh và cất trữ. Và đây chính là nguyên nhân khiến cho thị trường ngoại tệ “chợ đen”  trong thời gian qua hết đất sống.

Hỗ trợ xuất khẩu


Việc “neo” tỷ giá quá lâu đã khiến cho hàng hóa của Việt Namtrở nên đắt đỏ so với hàng nhập khẩu. Do vậy, doanh nghiệp sản xuất trong nước đang có nguy cơ mất thị trường ngay tại sân nhà. Trên thực tế, người dân có xu hướng tiêu thụ “hàng ngoại” vì chất lượng, giá cả ngày đang rẻ đi. Chính vì vậy, tăng tỷ giá để hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu trong điều kiện phải giữ vững thị trường ngoại hối, ổn định giá trị đồng nội tệ là một bài toán khó ?
Đại diện NH HSBC khẳng định, Việt Namlà  quốc gia có đồng tiền ổn định thứ ba trong khu vực châu Á. Vị thế này đã giúp nhà đầu tư nước ngoài ước ta củng cố được niềm tin khi rót vốn vào. Tuy nhiên, chính sách “neo” tỉ giá quá lâu của NHNN đã  gây ra nhiều lo ngại. Hơn 2 năm qua, tỉ giá gần như nằm trên một đường thẳng khiến tiền đồng bị định giá cao, gây bất lợi cho xuất khẩu. Do vậy, thời gian đến, điều hành tỉ giá cần phải linh hoạt hơn, nếu không, chính sách này sẽ đẩy thị trường xuất khẩu vào tình thế khó khăn. TS Võ Trí Thành (Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế TW) cho rằng, cứ tăng tỉ giá danh nghĩa 1% sẽ làm tăng lạm phát khoảng 0,1%, thông thường khi phá giá đồng nội tệ sẽ có tác dụng thúc đẩy xuất khẩu nhưng cũng sẽ hạn chế nhập khẩu. Trước những quan điểm đó, ông Nguyễn Quang Huy (Vụ trưởng Vụ Quản lý Ngoại hối NHNN) thận trọng, tỉ giá và lạm phát có mối quan hệ tác động qua lại. Tỷ giá ổn định sẽ giúp NHNN ổn định kinh tế vĩ mô, đòi hỏi cơ quan quản lý cân nhắc yếu tố liên quan trước khi có những điều chỉnh chính sách.
Để hỗ trợ xuất khẩu, Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia cũng khuyến nghị cơ quan điều hành nên có các giải pháp linh hoạt hơn  đối với tỷ giá. Chính sách tỷ giá cần tiếp tục ổn định để kiềm chế lạm phát nhưng phải linh hoạt hơn nữa nhằm hỗ trợ năng lực cạnh tranh của hàng xuất khẩu Việt Nam. Trong một báo cáo riêng về dự báo kinh tế vĩ mô năm 2014, Trung tâm Nghiên cứu của ngân hàng BIDV cho rằng, tỉ giá sẽ điều chỉnh tăng 2%-4% (biên độ dao động 1%), giá USD đạt mức 21.400-22.000 đồng/USD, được duy trì đến cuối năm 2014. Cho dù thế nào đi nữa, tỷ lệ tăng tốt đa 2% hoặc nhiều hơn nữa, thậm chí 5% đang tùy thuộc vào biến động của thị trường trong năm 2014. Vấn đề còn lại cách điều hành linh hoạt của “nhạc trưởng” Thống đốc Nguyễn Văn Bình sẽ thực hiện đến đâu để thỏa mãn các yêu cầu của nền kinh tế ?
(Văn Khoa)









Chủ Nhật, ngày 22 tháng 12 năm 2013

PHƯƠNG TRÌNH NHIỀU ẨN SỐ ?

            


(Bài viết đã đăng trên Báo Công an Đà nẵng phát hành ngày 23/12/2013)


Đầu tư vào đâu là câu hỏi khó đối với nhiều người trong bối cảnh kinh tế chưa thật sự khởi sắc. Bởi thế, trong năm qua, dòng tiền tiếp tục “chảy” vào các nhà băng với tỷ lệ tăng trưởng ước tính 16%. Trước thềm năm mới, khi tỷ lệ lạm phát năm 2014 được dự đoán từ 6,5 – 7%, khoản tiền “trú ẩn” trước đây tại các ngân hàng đang manh nha tìm đến những kênh đầu tư sinh lợi khác.

 

            “Nhày” vào bất động sản một lần nữa ?

 

Tại sao năm 2013, bất động sản vẫn chưa “nhúc nhích” hoặc có những dấu hiệu chuyển mình như kỳ vọng của một số người ? Có nhiều cách biện minh cho hiện tượng này theo kiểu “đổ lỗi” cho những nguyên nhân như ngân hàng, cơ chế hoặc các chính sách có liên quan đến cung cầu của thị trường. Tuy nhiên, một nhân tố quan trọng khác, thậm chí có tính quyết định đến thị trường bất động sản là “túi tiền” của đại đa số người dân Việt Nam. Có phù hợp hay không khi ngay tại thời điểm này, 1 lô đất đường 7m5 tại khu đô thị gần trung tâm Đà Nẵng đang còn đứng ở ngưỡng 1 tỷ đồng/lô trong bối cảnh thu nhập của người lao động bình quân từ 3 – 5 triệu/tháng ? 
 Nhận định về xu thế sắp đến của thị trường, TS. Alan Phan (Chủ tịch Quỹ đầu tư Vissa HongKong) cho biết, nhu cầu bất động sản tại Việt Nam rất lớn, song phần lớn các sản phẩm hiện nay vẫn chưa phù hợp với “túi tiền” nên người dân chưa mua được. Ông nhận định, trong tương lai, thị trường sẽ “sôi động” trở lại khi có sự thay đối của hai nhân tố. Thứ nhất, nếu lạm phát cao, đồng tiền giảm giá, bất động sản giảm tương ứng, giá cả địa ốc có thể phù hợp với túi tiền. Thứ hai, nếu lãi suất xuống thấp hơn nữa trong thời gian đến, người dân có thể vay (hoặc mua trả góp) để thỏa mãn nhu cầu nhà ở. Khi đó, thị trường chuyển động tích cực. Còn không, nó vẫn ì ạch như những năm vừa qua. Ngoài ra, có những trường hợp đột biến về thu nhập của người dân hoặc một tác động lớn lao về kinh tế đều có khả năng tạo ra một “cú hích” mạnh trên thị trường bất động sản.
Năm 2014, với những chỉ tiêu cơ bản như lạm phát từ 6,5-7%, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng 12-14%, lương tối thiểu tăng 25%, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giải ngân đạt 10,5-11 tỷ USD sẽ dẫn dắt thị trường đi lên. Tuy nhiên, “chướng ngại vật” của năm 2013 như tốc độ giải ngân “ì ạch” của “gói” 30.000 tỷ, VAMC mới mua hơn 28 nghìn tỷ nợ xấu (nợ cơ cấu khoảng 316.800 tỷ), tồn kho cao (23.007 căn hộ, 15.000 căn nhà thấp tầng, 10,6 triệu m2 nền đất nhà ở và 2 triệu m2 đất thương mại,…với tổng giá trị ước 102 nghìn tỷ) đang là thách thứclớn.
Những lập luận nêu trên cùng với dữ liệu kinh tế đã cho thấythị trường bất động sản năm 2014 vẫn chưa có trụ đỡ vững chắc để “bật tường” như những năm về trước. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn lạc quan, đến quý 3/2014, đầu tư nước ngoài tăng mạnh khiến thị trường bất động sản ấm dần trở lại. Phân khúc đầu tiên có thể “bỏ” tiền vào là đất nền, biệt thự liền kề. Thời điểm đầu tư vào kênh này cũng không nên quá muộn, từ giữa 2014 là thích hợp. Và như thế, câu chuyện “nhảy” vào bất động sản một lần nữa xem ra chưa thật sự hấp dẫn với xác suất thắng cuộc 50%. Những kỳ vọng đầu tư địa ốc trong ngắn hạn sẽ khó khả thi khi giá vàng ngày càng đang trượt dài trong “cơn lốc” giảm giá.

            Đầu tư giá xuống đối với vàng


Trong lịch sử, vàng thường được coi như một nơi cất grữ giá trị trong bối cảnh nền kinh tế khủng hoảng, có nguy cơ lạm phát. Tuy nhiên, lý thuyết này giờ đây dường như không còn nữa. Nhiều người cho rằng, phản ứng của vàng trong giai đoạn khủng hoảng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, đà tăng mạnh của vàng trong hơn 10 năm qua liên quan rất ít đến lạm phát. Do vậy, thời gian gần đây, kim loại quý này liên tục thực hiện các bước điều chỉnh, thậm chí còn tồi tệ hơn khi giá tiếp tục “rơi tự do” khiến nhiều chuyên gia bi quan, giá vàng có thể giảm xuống ngưỡng 800 USD/oz.

Gần cuối năm, giá vàng giảm xuống dưới 1.200 USD/oz ngay sau khi Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đưa ra quyết định cắt giảm chương trình mua trái phiếu hàng tháng từ 85 tỷ USD xuống còn 75 tỷ. Đây là mức chạm “đáy” trong vòng 3 năm qua. Trước báo giới, Bernanke (Chủ tịch Fed) cho biết, nếu nền kinh tế tiếp tục có tiến triển (thước đo lạm phát và việc làm), gói nới lỏng định lượng (QE) sẽ được giảm dần sau mỗi kỳ họp. Ngược lại, nếu nền kinh tế tăng trưởng chậm lại, tốc độ cắt giảm sẽ chậm hơn. Điều này cho thấy, giá vàng đang rất bấp bênh, có xu hướng giảm sâu trước biến động của kinh tế thế giới. Do vậy, những kỳ vọng về giá vàng quay lại thời kỳ “hoàng kim” trước đây sẽ  không còn nữa.

      Trong nước, giá vàng SJC cuối tuần vừa qua dao động quanh 35 triệu đồng/lượng. Quy đổi theo tỷ giá ngân hàng, mỗi lượng vàng trong nước cao hơn giá thế giới tới 4,6 triệu đồng/lượng, khoảng 30 triệu đồng/lượng. Ngay tại thời điểm này, nếu ai mua vào sẽ bị thiệt nhiều hơn nếu giá vàng trong và ngoài nước thông nhau theo nguyên lý thị trường. Tuy nhiên, đối với vàng, người kinh doanh có thể đầu tư giá xuống để kiếm lời là khả thi. T.S Lê Xuân Nghĩa (nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh doanh - BDI) khẳng định, giá vàng được dự báo có xu hướng giảm dài hạn nên có thể đầu tư theo hướng giảm giá, tức là vay vàng bán lấy tiền chờ giá xuống mua vàng trả. Tuy có mạo hiểm nhưng đây cũng là cách “bỏ” vốn kiếm lời nhanh đối với các nhà đầu tư có “duyên” với thị trường vàng.

           

            Nửa chơi chứng khoán, nửa dành tiết kiệm

 

Một cơ hội khác an toàn hơn là dùng 50% nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi gửi tiết kiệm, còn 50% “đổ” vào đầu tư chứng khoán. Đối với chứng khoán, năm 2014 sẽ có những đợt sóng dựa trên kỳ vọng tích cực của nhà đầu tư cùng những động thái của Chính phủ trong việc tái cơ cấu nền kinh tế. Các cổ phiếu có tín hiệu tích cực là thuộc ngành năng lượng, bất động sản, tiêu dùng, thực phẩm, đồ uống….Nhận định về xu hướng đầu tư, TS Quách Mạnh Hào (chủ nghiệm Khoa tài chính Ngân hàng, trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia) khuyên nhà đầu tư, khi các nỗ lực tăng trưởng kinh tế được thực thi, thị trường chứng khoán có cơ hội tăng giá, thanh khoản cao hơn do tâm lý mặc dù nền kinh tế không thực sự tốt lên.
Cùng với cơ hội sinh lời của thị trường chứng khoán, gửi tiền vào ngân hàng đang là kênh chủ đạo, truyền thống của đại bộ phận công chúng. Mặc dù, lãi suất đã hạ xuống 7-8%/năm nhưng hình thức để dành qua kênh tiết kiệm vẫn an toàn và phù hợp với người dân. Một giáo viên thường gửi tiết kiệm tại nhà băng cho biết, gửi tiền vào ngân hàng vừa an toàn, vừa bớt lo lắng. Khi được hỏi về loại tiền gửi, người này khẳng định, đa số khách gửi tiết kiệm đều chọn tiền đồng vì “tiền đô” lãi suất quá thấp, còn mạo hiểm với các kênh khác như chứng khoán, vàng, họ không có khả năng bám sát, phân tích thị trường để kiếm lời như người chuyên nghiệp khác.
Với góc nhìn toàn cầu, ông Godfrey Swain ( Giám đốc khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân và Quản lý Tài sản HSBC Việt Nam) khuyến cáo, mặc dù các kênh đầu tư như cổ phiếu, vàng, quỹ đầu tư, trái phiếu và những sản phẩm cấu trúc ngày càng trở nên phổ biến song gửi tiền ngân hàng vẫn là một hình thức tiết kiệm được quan tâm nhiều nhất tại nhiều quốc gia, đặc biệt là trong thời điểm kinh tế thế giới đang gặp nhiều khó khăn và bất ổn.
Đầu tư vào đâu để sinh lợi trong bối cảnh kinh tế chưa thoát khỏi khó khăn là một phương trình nhiều ẩn số. Cho dù thế nào đi nữa, để tìm kiếm lợi nhuận trong năm mới, người có tiền nhàn rỗi vẫn phải chọn những phương án tối ưu để “bỏ vốn” đầu tư. Theo quy luật lợi nhuận càng cao, rủi ro càng lớn, các nhà đầu tư đang kỳ vọng, hướng đến những khoản lợi tức trung bình nhằm hạn chế những tổn thất có thể xảy ra trong tương lai



Thứ Hai, ngày 16 tháng 12 năm 2013

VÀNG XUỐNG DƯỚI 30 TRIỆU ĐỒNG/ LƯỢNG ?

            

 

(Bài viết đã đăng trên Báo công an Đà nẵng phát hành ngày 17/12/2014)


Những ngày cuối năm 2013 đang trôi đi cùng với bức tranh đầy màu xám của thị trường vàng. Kỳ vọng giá tăng lên đang tắt dần sau thông tin Cục dự trữ liên bang Mỹ  lên kế hoạch thu hẹp dần chương trình kich thích kinh tế sớm hơn dự kiến. Đỉnh cao mọi thời đại với giá 1.900,23 USD/oz giờ đây đã rơi xuống mức 1.235 USD/oz (giảm 35%) khiến cho giá vàng trong nước chỉ còn dao động quanh mức 35,5 triệu đồng/lượng.

 

Những “cú sốc” đầy toan tính ?

 

Tháng 4/2013 được xem là “cú sốc” đầu tiên khi giá vàng rơi rự do xuống 1.361,95 USD/oz trong phiên giao dịch 15/4 tại Sàn giao dịch kim loại New York (COMEX). Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 2/2011 và cũng là phiên giảm mạnh nhất kể từ năm 1983. Lúc bấy giờ, giá vàng trong nước lập “đáy” 38,6 triệu đồng/lượng qua một đêm, người mua vàng “mất đứt” 2,3-2,4 triệu/lượng ngay vào buổi sáng ngày 16/4.

Nhiều báo cáo vào thời điểm này cho biết, giá vàng giảm do các lệnh bán cắt lỗ tự động của nhà đầu tư. Caesar Bryan (giám đốc danh mục đầu tư tại quỹ Gabelli Gold) cho biết, đây chỉ là do lượng bán bất thường trên sàn vàng Comex. Cùng với quan điểm này, Jeffrey Nichols (cố vấn kinh tế cấp cao tại Roslind Capital) nhận định, chẳng có nguyên nhân rõ ràng nào cho việc bán hàng loạt ngoại trừ lệnh bán tự động trên máy tính. Nó giống như trong rạp phim, khi có một người hét lên "cháy", theo bản năng, mọi người đều đồng loạt chạy về hướng cửa thoát hiểm.
Thế nhưng, một phân tích khác cho biết, doanh số bán lẻ vào thời điểm đó cùng với số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ đây thấp hơn dự báo khiến cho các nhà đầu tư lạc quan, chuyển tiền từ tài sản an toàn như vàng sang các tài sản rủi ro cao hơn. Một nguyên nhân khác là Sip có thể  bán một lượng lớn vàng dự trữ để có thêm 400 triệu euro theo yêu cầu của bộ ba chủ nợ ( Ủy ban châu Âu (EC), Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để đủ 6 tỷ eure, một trong những điều kiện để nhận 10 tỷ euro cứu trợ.
“Cú sốc” thứ 2 xảy vào phiên 27/6 năm nay khi thị trường vàng để mất mốc 1.200 USD/oz xuống 1.185,9 USD/oz, tiếp theo ngày hôm sau còn 1.180,7 USD/oz mức thấp nhất kể từ tháng 8/2010. Có 2 nguyên nhân tạo nên hiệu ứng tiêu cực đến giá vàng vào thời điểm này. Trước hết, nền kinh tế Trung Quốc không đạt được kỳ vọng với “cơn khát” tiền mặt vào cuối tháng 6. Thứ hai, gam màu xám của kinh tế Ấn Độ (nước tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới) cùng với chính sách áp đặt thuế nhập khẩu vàng thêm 50% từ đầu năm 2013 để giảm thâm hụt vãng lai khiến cho thị trường vàng thế giới chứng kiến một “vực sâu” ngoài ý muốn.

“Vết trượt” dài của vàng


Cuối tuần qua, giá vàng thế giới trượt giảm sâu hơn 30USD/oz sau thông tin Cục dự dữ Liên bang Mỹ sẽ bắt đầu thu hẹp chương trình kích thích kinh tế sớm hơn dự kiến. Bộ thương mại Mỹ cho biết, doanh số bán lẻ trong tháng 11/2013 tăng 0,7% đã gây tổn thương đến thị trường vàng. Ông Mark Keenan (người đứng đầu bộ phận nghiên cứu hàng hóa châu Á) của Societe Generale dự đoán, rất khó để xây dựng lại chuỗi tăng giá, hồi phục trên thị trường vàng bởi các quỹ tín thác liên tục bán ra. Quỹ giao dịch vàng hậu thuẫn lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust tiếp tục sụt giảm. Họ không hề mua vào mặc dù, lượng vàng nắm giữ của quỹ này liên tục sụt giảm trong vòng 1 tháng qua. Quỹ đầu tư ETP (quỹ giao dịch trao đổi sản phẩm tài chính) bán ra hơn 800 tấn vàng từ đầu năm đến nay.
Cuộc họp định kỳ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) trong ngày 18 & 19/12 sắp đến sẽ quyết định giá vàng từ nay đến cuối năm. Vào giữa tuần trước, một bản thỏa thuận về ngân sách đã được thông qua tại Hạ viện và sẽ thông qua tại Thượng viện Mỹ sẽ ngăn chặng Chính phủ Mỹ đóng cửa thêm một lần nữa vào tháng 1/2014. Ông Alan Bush (nhà phân tích cấp cao thuộc công ty Archer Financial Services) nhận xét, kỳ vọng FED thu hẹp “gói” nới lỏng định lượng (QE) gia tăng sau khi Quốc hội Mỹ đạt thỏa thuận về ngân sách. Và đây là nguyên nhân chính khiến giá vàng có thể tiếp tục giảm sâu hơn nữa từ nay đến cuối năm.
Cùng với sự thận trọng của giới đầu tư vàng thế giới, thị trường vàng tuần này sẽ “đi ngang” đến giữa tuần, khi kết quản cuộc họp của Fed được công bố về chính sách đối với gói định lượng QE3. Dự đoán năm 2014, Jeffrey M. Christian (Phó Giám đốc CPM Group) dự đoán, giá vàng có thể “èo uột” trong thời gian tới, thậm chí kéo đến quý 2/2014. Xu hướng giảm vẫn chủ đạo với mức thấp 1.180 USD/oz như đã từng xảy ra trong 6/2013. Hiện nay, giới nhà đầu tư đang chán vàng, họ tái tập trung sang cổ phiếu và trái phiếu. Tuy nhiên, trong 6 tháng cuối năm 2014, thị trường chứng khoán Mỹ sẽ tụt giảm, giới đầu tư có thể bắt đầu quay lại mua vàng trở lại với số lượng lớn hơn.

Đắt hơn 4 triệu đồng/lượng !

 

Giá vàng trong nước đã “rơi” xuống 35,5 triệu đồng/lượng. Mở cửa đầu tuần, các công ty công ty vàng bạc đá quý, cửa hàng vàng thiết lập ở ngưỡng thấp, dao động  thấp. Sáng ngày 16/12, giá vàng SJC tại Hà Nội và TPHCM được tập đoàn vàng bạc đá quý (VBĐQ) Doji niêm yết giao dịch ở mức 35,46 triệu đồng/lượng (mua vào) và 35,52 triệu đồng/lượng (bán ra) đối với giao dịch bán lẻ, giảm mỗi chiều 40.000 và 20.000 đồng/lượng so với cuối tuần trước. Công ty CP Đầu tư Vàng Phú Quý niêm yết giá SJC mức 35,46 – 35,52 triệu đồng/lượng. Công ty VBĐQ Sài Gòn niêm yết giá vàng cho thị trường TPHCM mức 35,42 – 35,52 triệu đồng/lượng. Cùng thời điểm này, giá vàng thế giới giao ngay đứng ở mốc 1,236.95 USD/oz. Theo tỷ giá Vietcombank quy đổi, giá vàng trong nước cao thế giới 4 triệu đồng/lượng.

Thị trường vàng Đà Nẵng cũng đang trong xu thế giảm giá. Trưa ngày 16/12, giá vàng SJC Chi nhánh Công ty Cổ phần VBĐQ Đà Nẵng mua vào 35,40 triệu đồng và bán ra 35,48 triệu đồng/lượng. Công CP VB ĐQ Phú Nhuận Chi nhánh Đà Nẵng (PNJ) mua vào 32,76 triệu đồng và bán ra 33,16 triệu đồng/ lượng. Mặc dù giá rẻ nhưng người dân vẫn chưa có động thái mua vào do đang tập trung vốn kinh doanh trong dịp Tết. Nếu đúng như dự báo của Kitco News về xu hướng giảm chiếm ưu thế, giá vàng thấp nhất sẽ là 1.170 USD/oz, cao nhất không quá 1.260 USD/oz. Không tính mức chênh lệch trong và ngoài nước, quy tỷ giá  21.130 đồng/USD,  ngưỡng giá vàng trong tương lai chỉ còn 29,78 – 32,07 triệu đồng/lượng.
Ngược lại với giá vàng, tỷ giá USD/VND ngày 16/12 tăng nhẹ từ 5 - 10 đồng/1 USD. Ngân hàng Vietcombank, BDIV niêm yết tỷ giá USD/VND ở mức 21.095 đồng/USD (mua vào) và 21.135 đồng/USD ( bán ra). Ngân hàng Eximbank niêm yết ở mức 21.080 đồng/USD (mua vào) và 21.130 đồng/USD (bán ra), không đổi so với cuối tuần trước. Ngân hàng ACB niêm yết 21.075 đồng/USD (mua và) và 21.120 đồng (bán ra). Tuy nhiên, tỷ giá USD trên thị trường tự do ở mức 21.180 đồng/USD (mua vào) và 21.210 đồng/USD (bán ra), tăng 10 đồng cả hai chiều  so với ngày trước đó.
Thời gian không còn nhiều để kết thúc năm dương lịch 2013. Khác với không khí sôi động cùng thời điểm của những năm về trước, nhu cầu vàng miếng trên thị trường khá ảm đạm. Với 7 tuần giảm giá liên tiếp, thị trường tiếp tục thời kỳ suy giảm mặc dù giá đã “bốc hơi” trên 11 triệu đồng/lượng. Dường như “vết trượt” của vàng vẫn chưa dừng lại cho đến khi số phận của QE tại Mỹ được định đoạt vào giữa tuần này.
(Văn Khoa)


Chủ Nhật, ngày 10 tháng 11 năm 2013

QUYỀN SỬ DỤNG NGOẠI TỆ ?

            

(Bài viết đã đăng trên Báo công an Đà Nẵng phát hành ngày 11/11/2013)

Thời gian gần đây, dư luận băn khoăn trước thông tin cá nhân sẽ không được quyền tặng, cho, biếu bằng ngoại tệ (chủ yếu là USD) như trước đây mà phải đổi sang VND. Trong lúc có nhiều ý kiến xung quanh quy định này, tổ soạn thảo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã bất ngờ thừa nhận quyền cho, tặng ngoại tệ tiền mặt của các cá nhân sau hơn một tuần đề xuất cấm. Quyền sủ dụng ngoại tệ của người dân sẽ được điều chỉnh như thế nào khi dự thảo có hiệu lực thi hành ?

Bỏ quy định cấm cho, tặng ngoại tệ

Những ngày gần đây, việc cấm cá nhân ở Việt Nam không được phép cho, tặng ngoại tệ đã thu hút sự quan tâm của công chúng. Điều này cho thấy, người dân rất quan tâm đến Dự thảo Nghị định hướng dẫn Pháp lệnh Ngoại hối của NHNN đang chuẩn bị trình Chính phủ trong nay mai.
Để rộng đường dư luận, Dự thảo này trưng cầu ý kiến trên phạm vi rộng rãi. Một trong những quy định quan trọng, ảnh hưởng đến đời sống là việc sử dụng ngoại tệ trên thị trường. Theo đó, người cư trú (hoặc người không cư trú) là cá nhân có ngoại tệ tiền mặt được quyền cất giữ, mang theo người, thừa kế, bán cho tổ chức tín dụng được phép, chuyển, mang ra nước ngoài phục vụ cho các mục đích hợp pháp, thanh toán cho các đối tượng được phép thu ngoại tệ tiền mặt.
Một trong những quan điểm đồng tình là ý kiến của ông Trương Văn Phước (Phó Chủ tích Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia). Ông cho rằng, quy định không cho phép biếu, cho, tặng bằng đồng ngoại tệ là phù hợp. Ở đây, quyền tài sản của công dân vẫn được tôn trọng, người dân có quyền giữ ngoại tệ bình thường như một loại tài sản khác. Tuy nhiên, trên lãnh thổ Việt Nam, việc biếu, tặng, cho, nên thực hiện bằng đồng VND để đảm bảo chủ quyền của đồng bản tệ. Người nhận ngoại tệ từ nước ngoài không được dùng số ngoại tệ ấy để đem tặng cho một người khác, nếu muốn tặng, buộc phải đổi sang VND.
Không đồng quan điểm, TS Xuân Nghĩa (viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh doanh) cho rằng, bản chất quy định muốn tặng USD phải đổi sang VND là một việc làm rất vô lý. Bởi hiện nay, Pháp luật cho phép người dân giữ ngoại tệ, được gửi vào ngân hàng để hưởng lãi suất. Hơn nữa, việc cấm người ta tặng ngoại tệ rất khó kiểm soát, cơ quan chức năng khó có thể biết chính xác ông A, hay bà B đã “lì xì” cho những người thân của họ bao nhiêu bảng Anh, USD...?
Sau một thời gian thu thập ý kiến, cân nhắc lợi hại, tổ soạn thảo đã quyết định điều chỉnh, đưa quyền cho, tặng ngoại tệ mặt của cá nhân vào Nghị định. Theo đó, người dân sẽ được quyền cất giữ, mang theo người, thừa kế, cho, tặng lẫn nhau. Các chuyên gia cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến cho Tổ soạn thảo đưa quyền “cho, tặng” vào Nghị định là những tác động tiêu cực đến chính sách thu hút kiều hối cho dù mục đích chính của việc cấm cho tặng là nhằm chống đôla hoá trên thị trường tiền  tệ.

Quyền nhận ngoại tệ từ nước ngoài

Nâng cao tính chuyển đổi của VND, từng bước hạn chế đô la hóa trên thị trường tiền tệ là một chủ trương đúng, nhất quán, được Chính phủ, NHNN tiến hành thực thi trong vòng một thập kỷ qua. Tuy nhiên, để tăng dự trữ quốc gia, NHNN đã có những giải pháp linh hoạt, khuyến khích nhằm thu hút kiều hối từ Việt kiều để tăng nguồn lực kinh tế cho quốc gia.
Theo quy định, người cư trú nhận chuyển tiền một chiều từ nước ngoài vào Việt Nam sẽ được được gửi vào tài khoản ngoại tệ hoặc rút tiền mặt để sử dụng cho các mục đích cất giữ, mang theo người, thừa kế, cho, tặng. Như vậy, người ở nước ngoài có thể cho, biếu, tặng gửi bằng bất cứ đồng ngoại tệ nào cho người trong nước. Đồng thời, người được cho, tặng sẽ nhận về chính đồng ngoại tệ đó. Chẳng hạn, một người bên Pháp muốn gửi euro cho người thân ở Việt Nam, họ vẫn gửi bình thường như trước đây, người được cho sẽ nhận euro tại ngân hàng. Người ở Mỹ muốn gửi USD về Việt Nam, họ có quyền gửi, người nhận cũng sẽ được nhận bằng đồng USD. Tuy nhiên, người cư trú là tổ chức có ngoại tệ thu được từ các khoản chuyển tiền một chiều từ nước ngoài phải chuyển vào tài khoản ngoại tệ tại tổ chức tín dụng (TCTD), hoặc bán cho TCTD được phép.
Ngược lại, người cư trú là công dân Việt Nam được quyền mua, chuyển, mang ngoại tệ ra nước ngoài theo quy định của NHNN cho các mục đích như học tập, chữa bệnh, đi công tác, du lịch, thăm viếng, thanh toán các loại phí, lệ phí, trợ cấp cho thân nhân, chuyển tiền thừa kế cho người hưởng thừa kế, định cư và các mục đích chuyển tiền một chiều cho các nhu cầu hợp pháp khác.

Gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ

Một vấn đề được công chúng quan tâm là quyền được gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ. Theo dự thảo, người cư trú là công dân Việt Nam có ngoại tệ tiền mặt được gửi tiết kiệm ngoại tệ tại TCTD được phép, họ được rút tiền (gốc và lãi) bằng chính đồng tiền đã gửi. Hay nói một cách khác, khi người dân gửi tiết kiệm bằng USD sẽ nhận tiền (gốc, lãi) bằng USD, gửi bằng EUR sẽ nhận tiền (gốc, lãi) EUR, gửi bằng bảng Anh sẽ nhận tiền (gốc, lãi) bằng bảng Anh,….Tuy nhiên, dự thảo đã không đề cập đến các trường hợp khác. Điều này đồng nghĩa, cá nhân là người nước ngoài, có thể sẽ không còn được gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ như trước đây.
Tại sao vậy ?  Như chúng ta đã biết, khi gia nhập thị trường thế giới, Việt Nam luôn chịu tác động của những đồng tiền khác. Giống như một bình thông nhau, tiền đầu tư ở các nước có xu hướng “chảy” về những nơi có thể sinh ra lợi nhuận nhiều nhất. Đầu năm 2011, một số ngân hàng liên tục tăng lãi suất huy động USD, từ 5,5% tới 6,35%/năm cho các kỳ hạn. Trong khi đó, lãi suất trên thị trường thế giới rất thấp, các mức lãi suất tham khảo như Libor, Sibor cùng thời điểm chỉ dừng lại ở mức 0,5%/năm. Nhận thấy sự bất lợi này, NHNN bắt đầu áp trần lãi suất huy động USD vào ngày 13/4/2011, lãi suất 1%/năm đối với tiền gửi của tổ chức và 3%/năm đối  với cá nhân. Những năm sau đó, NHNN từng bước hạ các mức trần này nhằm thu hẹp chênh lệch. Lần điều chỉnh mới nhất, mức trần huy động USD hạ xuống chỉ còn 0,25%/năm đối với tổ chức, 1,25%/năm đối với tiền gửi của cá nhân vào ngày 28/6/2013.
Nhìn lại từng thời điểm trước đây, lãi suất huy động ngoại tệ của các ngân hàng thương mại (NHTM) liên tục tăng cao, tạo chênh lệch lớn so với lãi suất trên thị trường thế giới Chính điều này đã tạo cơ hội cho hoạt động đầu tư của các cá nhân nước ngoài vào Việt Nam nhằm hưởng chênh lệch lãi suất do lãi suất tiền gửi USD của Việt Nam cao hơn các nước, gây áp lực lên thị trường ngoại tệ của Việt Nam, đặc biệt là thời kỳ nguồn ngoại tệ thường xuyên bị căng thẳng. Và đây cũng là nguyên nhân cơ bản khiến cho NHNN hạn chế quyền gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ của cá nhân là người nước ngoài.
Cho dù thế nào đi nữa, quyền sử dụng ngoại tệ của người dân phải được đảm bảo trên cơ sở thực hiện chính sách của Nhà nước về tiền tệ, tín dụng và ngoại hối. Điều chỉnh lần này sẽ phù hợp với thực tế, tạo điều kiện thuận lợi, bảo đảm lợi ích hợp pháp cho tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động ngoại hối, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và mục tiêu quản lý Nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thực hiện mục tiêu của chính sách tiền tệ quốc gia.
(Văn Khoa)


Girls Generation - Korean